"Ik leidde Vincent om de tuin"

Bekijk video De zonnebloemen van Van Gogh

De zaak 'zonnebloem' hield natuur- en kunstliefhebbers in 2012 goed bezig. De zonnebloemen op het beroemde schilderij van Vincent van Gogh zien er namelijk anders uit dan gewone zonnebloemen. Was dat een gevolg van artistieke vrijheid? Of heeft Van Gogh zich om de tuin laten leiden?

Een gewone zonnebloem heeft rondom grote gele bladeren en een bruine kern met kleine blaadjes. De grote bladeren lokken de insecten, de kleine geven stuifmeel af voor de bevruchting. Wanneer insecten dat stuifmeel verspreiden, kan de zonnebloem zichzelf ermee bevruchten om zonnebloempitten te produceren.

Op het schilderij dat Vincent van Gogh in 1888 maakte, zijn naast gewone zonnebloemen ook exemplaren te zien met nauwelijks een bruine kern. Amerikaanse wetenschappers namen DNA af. Ze ontdekten een afwijking in een gen, verantwoordelijk voor de vorming van de bloemen.

De afwijking levert voor de plant geen voordeel op, schrijven de onderzoekers. De zonnebloemen met een veel kleinere kern kunnen zich moeilijk voortplanten. De 'mutanten' zijn dus wel door Van Gogh vereeuwigd op het doek, maar hebben waarschijnlijk geen nageslacht voortgebracht. Vincent schilderde gewoon wat hij zag?